Angen datganoli seilwaith rheilffyrdd Cymru er mwyn taclo tanariannu

Colli £500m o fuddsoddiant mewn degawd am nad ydyw’n fater wedi’i ddatganoli Byddai buddsoddiad yn seilwaith rheilffyrdd Cymru wedi bod yn sylweddol uwch pe bai wedi’i ddatganoli, a bydd methu â gwneud hyn yn arwain at golledion pellach yng nghyllideb Cymru, yn ôl adroddiad newydd gan Ganolfan Llywodraethiant Cymru Prifysgol Caerdydd.  Canfyddiad yr adroddiad yw […]

Continue Reading

Digon i’w fwynhau… ond cymaint gwell bydd hi pan gawn ni wneud gyda’n gilydd eto! – Cerddoriaeth gyda Sôn am Sîn

Y Sôn… Wel, am fis – Cân i Gymru, comeback un o fandiau mwya’r sîn a dilyniant i un o albyms gorau’r blynyddoedd diwethaf.  Digon i’w fwynhau. Yn ogystal roedd gig arloesol Carwyn Ellis & Rio18 a Kizzy Crawford hefo Cerddorfa Genedlaethol Gymreig y BBC yn drît arbennig i godi’r ysbryd wrth i’r haul gychwyn […]

Continue Reading

Ie… cenedlaetholdeb Lloegr sy’n sbarduno newid yng ngwleidyddiaeth Prydain!  

Astudiaeth yn canfod perthynas agos rhwng hunaniaeth Seisnig a’r agweddau a arweiniodd at Brexit   Mae academyddion amlwg wedi dod i’r casgliad mai ‘Pryder ynghylch datganoli’ ymhlith etholwyr yn Lloegr sy’n ysgogi newid yng ngwleidyddiaeth Prydain.  Mae’r Athro Richard Wyn Jones o Ganolfan Llywodraethiant Cymru Prifysgol Caerdydd a’r Athro  Ailsa Henderson o Brifysgol Caeredin wedi treulio […]

Continue Reading

Ymgyrch i brynu hen gapel yn mynd o nerth i nerth 

Ceisio prynu’r lle i’r gymuned rhag iddo gael ei droi’n dŷ haf Mae ymgyrch godi arian i geisio prynu hen gapel sydd o bwys hanesddol yn mynd o nerth i nerth. Roedd Capel Bethania, Pistyll, ger Nefyn i fod i gael ei werthu ar ocsiwn ar Fawrth 24, ond cafodd yr ocsiwn ei gohirio. Deellir bod y perchennog […]

Continue Reading

Rhowch i mi raglenni o fyd di-covid plîs …o’r dyddiau hyfryd yna a fu! – Dylan Wyn Williams

gan Dylan Wyn Williams Fel un sy’n dueddol o osgoi rhaglenni’r pandemig fel y pla, sgiwsiwch y mwysair, bues i’n amenio’r actor John Simm yn ddiweddar.  Sôn am ei rôl fel ditectif yng nghyfres ddrama newydd Grace oedd o, a ffilmiwyd fis Awst diwethaf. Roedd ITV wedi penderfynu portreadu byd di-covid, heb ecstras mygydog nac arwyddion […]

Continue Reading

Brynllidiart, Dyffryn Nantlle – yr unig dyddyn yng Nghymru i fagu dau brifardd o ddwy genhedlaeth?

Bydd gŵyl rithiol ‘Yn Ôl i Frynllidiart’ yn cael ei chynnal ar 28 Mawrth i nodi 150 mlynedd ers geni Silyn (Robert Roberts) ym 1871, y bardd a’r Sosialydd a enillodd Goron yr Eisteddfod Genedlaethol ym 1902. Yn yr un tŷ y ganed ei nai,  Mathonwy Hughes, 120 mlynedd yn ôl. Daeth yntau’n brifardd Cadair Eisteddfod […]

Continue Reading

A phwy sydd am wrthod gwelliannau i blesio naratif ecolegol y gorllewin? – Trefor Jones

gan Trefor Jones Arfer blynyddol yn fy mhlentyndod oedd casglu ‘cenhadaeth”, ar gyfer y capel lleol. Cafwyd cerdyn gwyn a phrint glas ar y clawr yn yr ysgol Sul i nodi’n cyfraniadau at Gymdeithas Genhadol y Bedyddwyr (BMS).  Mae’n anodd credu heddi y gallem ni fel plant fynd o ddrws i ddrws, a phobl caredig yn […]

Continue Reading

Trysor cuddiedig y fro a wrthododd farw – Lyn Ebenezer

gan Lyn Ebenezer Gynt, pan glywn y gair ‘cyd-ddyheu’, yr hyn a ddeuai i’r cof yn ddieithriad fyddai englyn enwog R. Williams Parry i Neuadd Goffa Mynytho. Ond erbyn hyn mae iddo arwyddocâd arall. Gellir yn awr ei briodoli hefyd i ardal Cwmystwyth yng ngogledd Ceredigion, lle gwelwyd cyd-ddyheu ar ei orau. Dros y blynyddoedd […]

Continue Reading