Ie… cenedlaetholdeb Lloegr sy’n sbarduno newid yng ngwleidyddiaeth Prydain!  

Astudiaeth yn canfod perthynas agos rhwng hunaniaeth Seisnig a’r agweddau a arweiniodd at Brexit   Mae academyddion amlwg wedi dod i’r casgliad mai ‘Pryder ynghylch datganoli’ ymhlith etholwyr yn Lloegr sy’n ysgogi newid yng ngwleidyddiaeth Prydain.  Mae’r Athro Richard Wyn Jones o Ganolfan Llywodraethiant Cymru Prifysgol Caerdydd a’r Athro  Ailsa Henderson o Brifysgol Caeredin wedi treulio […]

Continue Reading

Ymgyrch i brynu hen gapel yn mynd o nerth i nerth 

Ceisio prynu’r lle i’r gymuned rhag iddo gael ei droi’n dŷ haf Mae ymgyrch godi arian i geisio prynu hen gapel sydd o bwys hanesddol yn mynd o nerth i nerth. Roedd Capel Bethania, Pistyll, ger Nefyn i fod i gael ei werthu ar ocsiwn ar Fawrth 24, ond cafodd yr ocsiwn ei gohirio. Deellir bod y perchennog […]

Continue Reading

Brynllidiart, Dyffryn Nantlle – yr unig dyddyn yng Nghymru i fagu dau brifardd o ddwy genhedlaeth?

Bydd gŵyl rithiol ‘Yn Ôl i Frynllidiart’ yn cael ei chynnal ar 28 Mawrth i nodi 150 mlynedd ers geni Silyn (Robert Roberts) ym 1871, y bardd a’r Sosialydd a enillodd Goron yr Eisteddfod Genedlaethol ym 1902. Yn yr un tŷ y ganed ei nai,  Mathonwy Hughes, 120 mlynedd yn ôl. Daeth yntau’n brifardd Cadair Eisteddfod […]

Continue Reading

Yn erbyn Safle Treftadaeth i ardal y llechi  … os nad yw’r iaith yn cael ei gwarchod. Mudiad yn poeni y gwneith y cynllun greu gor-dwristiaeth

Mae Cylch yr Iaith wedi ysgrifennu at ICOMOS (International Council on Monuments and Sites), y corff sy’n cynghori ar gadwraeth henebion a safleoedd, i awgrymu na ddylai UNESCO gydsynio â chais Llywodraeth Prydain i ddynodi Tirwedd Llechi Gogledd-orllewin Cymru’n Safle Treftadaeth y Byd oni bai bod amodau llym er mwyn gwarchod y Gymraeg a bod […]

Continue Reading

Stori’r Cymry na wnaeth erioed adael ‘Lloegr’

Yn rhifyn Chwefror Y Cymro mae’r hanesydd Mel Hopkins yn craffu ar dystiolaeth sy’n awgrymu i gymunedau Cymreig oroesi mewn ardaloedd o’r hen Brydain Frythoneg hyd yn oed ar ôl iddynt gael ei concro gan y Sacsoniaid. Wrth gwrs, cafodd y rhan fwyaf o’r Brythoniaid eu gwthio i beth sydd heddiw yn ymylon Celtaidd ond […]

Continue Reading